Inteligjenca artificiale (AI) po ndihmon në identifikimin e kancerëve të gjirit me rritje të shpejtë dhe të vështirë për t’u trajtuar, sipas rezultateve të një prove të madhe suedeze që përfshiu pothuajse 100,000 gra. Zbulimi më i hershëm i këtyre kancereve agresive mund të shpëtojë jetë dhe të lehtësojë presionin mbi radiologët e mbingarkuar.
Studimi, i botuar në revistën The Lancet, analizoi gra të moshës 40 deri 80 vjeç që morën pjesë në programin kombëtar suedez të skanimit të gjirit midis prillit 2021 dhe dhjetorit 2022. Mamografia konsiderohet metoda më efektive për të zbuluar hershëm kancerin e gjirit dhe për të reduktuar humbjet e jetës, me udhëzime evropiane që rekomandojnë që skanimet të rishikohen nga dy radiologë.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se 20–30% e kancereve të gjirit diagnostikohen midis vizitave rutinë, të ashtuquajturat “kancere intervali”, që zakonisht rriten më shpejt, janë më të avancuara në momentin e diagnostikimit dhe më të vështira për t’u trajtuar.
Si u përdor AI?
Në provë, gratë u ndanë rastësisht në dy grupe:
Skanim standard me dy radiologë.
Skanim i mbështetur nga AI, ku AI shënonte zonat e dyshimta dhe radiologu merrte vendimin përfundimtar.
Rezultatet ishin mbresëlënëse. Grupi i mbështetur nga AI regjistroi 11 kancere intervali më pak gjatë dy viteve, një reduktim prej 12% krahasuar me skanimin standard. Më shumë kancere u zbuluan gjatë skanimeve rutinë.
Studiuesja Jessie Gommers nga Radboud University Medical Centre shpjegoi se AI funksiononte si mjet mbështetës dhe jo si zëvendësues i radiologëve, duke nxjerrë në pah zonat e dyshimta dhe duke ndihmuar interpretimin.
Reduktimi i ngarkesës së punës
Për shkak se vetëm një radiolog shqyrtoi skanimet e mbështetura nga AI, ngarkesa e punës u ul me 44%, një përfitim i madh për institucionet me mungesë stafi. Gommers theksoi rëndësinë e uljes së kancereve të intervalit, pasi këto lloje janë më agresive dhe lidhen me rezultate më të këqija për pacientët.
Një në 20 gra do të diagnostikohet me kancer gjiri gjatë jetës së saj.
Në vitin 2022, rreth 2.3 milion gra u diagnostikuan me kancer të gjirit globalisht.
Rreth 670,000 gra vdiqën nga kjo sëmundje atë vit.
Vetëm në Evropë, OBSH regjistroi pothuajse 558,000 raste të reja në 2022.
A do të zëvendësojë AI mjekët?
Megjithëse mamografia e mbështetur nga AI po përdoret tashmë në disa pjesë të Suedisë dhe Danimarkës, studiuesit theksojnë se AI nuk është gati të zëvendësojë mbikëqyrjen njerëzore dhe kërkohet më shumë evidencë.
Dr Olga Oikonomidou, eksperte në Qendrën e Kancerit të Universitetit të Edinburgh, tha se AI synon të ndihmojë radiologët të punojnë më shpejt dhe më eficient, jo t’i zëvendësojë ata. Ajo paralajmëroi gjithashtu se sistemet e AI ndryshojnë shumë dhe duhet testuar me të njëjtin rigorozitet si ilaçet, duke mos u marrë si alternativë me kosto të ulët.
and then