Të rrisësh një foshnjë në Shqipëri rezulton veçanërisht e kushtueshme, si në vlerë absolute, ashtu edhe në raport me të ardhurat. Sipas një përllogaritjeje të Remitly, produktet bazë për vitin e parë të jetës kushtojnë rreth 5,532 euro, shumë që përfaqëson rreth 66% të pagës mesatare vjetore. Të dhënat u publikuan nga Euronews.
Me këtë peshë, Shqipëria renditet e dyta më e shtrenjtë në Europë në raport me pagën mesatare, pas Moldavisë, ku kostoja arrin në 88.8% të pagës vjetore. Mesatarja për 36 vendet e analizuara është vetëm 20.9%.
Edhe në vlerë nominale, Shqipëria është ndër vendet më të shtrenjta. Me një kosto prej 5,532 eurosh për produktet bazë të foshnjës, ajo renditet e nënta më e shtrenjtë mes 38 vendeve europiane të analizuara. Përpara saj janë Spanja, Holanda, Finlanda, Suedia, Zvicra, Luksemburgu, Italia dhe Lituania.
Por dallimi është se vendet që e paraprijnë Shqipërinë në këtë renditje kanë nivele pagash dhe të ardhurash dukshëm më të larta. Për këtë arsye, e njëjta faturë për një foshnjë përbën një pjesë shumë më të vogël të të ardhurave të familjeve në shumicën e këtyre vendeve. Në Zvicër, për shembull, produktet bazë përbëjnë vetëm 8% të pagës mesatare vjetore, në Holandë 9.4%, ndërsa në Shqipëri arrijnë në 66%.
Kostoja e të pasurit një fëmijë në Europë: Ku janë më të lira produktet bazë?
Produktet bazë për një foshnjë mund të kushtojnë shumë më tepër në disa vende europiane se në të tjera. Kur krahasohen me pagat mesatare, shpenzimet për pelena, ushqim dhe veshje mund të përbëjnë një barrë të rëndë financiare për prindërit, shkruan Euronews, që ka përpunuar të dhënat e Remitly.
Shumica e prindërve e përshkruajnë ardhjen në jetë të një fëmije si një nga momentet më të lumtura të jetës, por ajo shoqërohet edhe me kosto. Nga pelenat dhe ushqimi te karrocat dhe veshjet, lista e produkteve të nevojshme për një foshnjë është e gjatë. Dhe fatura mund të rezultojë më e lartë nga sa presin shumë prindër.
Kostoja e produkteve bazë për foshnjat ndryshon ndjeshëm në Europë. Por sa shpenzojnë realisht prindërit? Cilat vende janë më të shtrenjtat dhe ku këto produkte janë më të përballueshme në raport me pagat mesatare?
Remitly ka llogaritur koston vjetore të produkteve bazë gjatë vitit të parë të jetës së një fëmije, bazuar në çmimet e korrikut 2026. Përllogaritja përfshin 14 produkte bazë, të ndara në gjashtë kategori:
Ndërrimi i pelenave: pelena, peceta të lagura dhe krem kundër irritimit;
Shishe për ushqyerjen, së bashku me kapakët;
Qumësht formule për foshnjat;
Gjumi: krevat, shportë portative ose krevat tip “Moses”, dyshek, çarçafë me llastik dhe batanije;
Transporti: ndenjëse makine për foshnja dhe karrocë;
Veshje: trupa për foshnja, komplete ose pantallona dhe çorape.
Në 38 vende europiane, kostoja e vlerësuar e produkteve bazë gjatë vitit të parë varion nga 2,813 euro në Mbretërinë e Bashkuar në 6,294 euro në Spanjë, ndërsa mesatarja europiane është 4,727 euro.
Përveç Spanjës, shpenzimet për vitin e parë kalojnë 6,000 euro edhe në Holandë, me 6,140 euro, Finlandë, me 6,066 euro, Suedi, me 6,025 euro, dhe Zvicër, me 6,018 euro.
Kostot janë midis 5,000 dhe 6,000 eurove në Luksemburg, me 5,665 euro, Itali, 5,609 euro, Lituani, 5,563 euro, Shqipëri, 5,532 euro, Serbi, 5,509 euro, Mal të Zi, 5,500 euro, Portugali, 5,337 euro, Sllovaki, 5,221 euro, Norvegji, 5,079 euro, dhe Islandë, 5,004 euro.
Mes pesë ekonomive më të mëdha, Spanja ka kostot më të larta, ndërsa Mbretëria e Bashkuar më të ulëtat, me 2,813 euro. Gjermania, me 4,701 euro, dhe Franca, me 4,393 euro, janë më pranë mesatares europiane.
Prindërit në Çeki, me 3,211 euro, Rumani, 3,385 euro, Letoni, 3,392 euro, Kroaci, 3,661 euro, Bullgari, 3,804 euro, dhe Bosnjë-Hercegovinë, 3,844 euro, përballen me disa nga kostot më të ulëta në vlerë nominale. Në të gjashta vendet, shpenzimet janë nën 4,000 euro.
Turqia, me 4,023 euro, Belgjika, me 4,084 euro, Malta, me 4,118 euro, dhe Greqia, me 4,158 euro, janë gjithashtu pranë nivelit 4,000 euro, por pak mbi të.
Shpenzimet më të mëdha për veshje, qumësht formule dhe pelena
Shpërndarja e kostove mes gjashtë kategorive ndryshon shumë nga një vend europian në tjetrin. Mesatarisht, veshjet përbëjnë 30.3% të totalit, qumështi formulë 25.7% dhe pelenat 24.5%. Së bashku, këto tri kategori zënë 81% të shpenzimeve totale gjatë vitit të parë.
Në 38 vendet e analizuara, prindërit shpenzojnë mesatarisht 1,465 euro për veshje, 1,187 euro për qumësht formule dhe 1,152 euro për pelena, duke e çuar koston e përbashkët të këtyre tri kategorive në 3,804 euro.
Struktura e shpenzimeve ndryshon ndjeshëm nga vendi në vend. Veshjet përbëjnë vetëm 16% të kostos në Danimarkë, kundrejt 52.5% në Suedi. Pesha e tyre kalon 45% edhe në Holandë, Finlandë dhe Irlandë.
Qumështi formulë përbën 10.8% të shpenzimeve në Suedi, por arrin në 41.3% në Letoni. Pesha e tij është e lartë edhe në Turqi, Danimarkë dhe Hungari, ku kalon 35%.
Pelenat përbëjnë 12.4% të kostos në Turqi, ndërsa në Zvicër dhe Belgjikë zënë më shumë se 36%.
Kostoja e foshnjës në raport me pagën mesatare
Natyrisht, nivelet e të ardhurave kanë rëndësi kur krahasohen vendet, për shkak të diferencave të mëdha të pagave në Europë. Pra, sa për qind e pagës mesatare vjetore shkon për produktet bazë të foshnjës gjatë vitit të parë?
Studimi i Remitly ka krahasuar koston e produkteve bazë për foshnjat me pagat mesatare në secilin vend. Për këtë qëllim janë përdorur të dhënat e Organizatës Ndërkombëtare të Punës për të ardhurat mesatare mujore të punonjësve, të përshtatura me inflacionin.
Përballueshmëria varet gjithashtu nga fakti nëse punojnë të dy prindërit, si edhe nga taksat dhe përfitimet familjare. Këto elemente mund të krijojnë diferenca të ndjeshme mes vendeve.
Në 36 vendet e përfshira në këtë krahasim, produktet bazë për një foshnjë kushtojnë mesatarisht 20.9% të pagës vjetore. Pesha varion nga vetëm 5.4% në Belgjikë deri në 88.8% në Moldavi.
Sipas kësaj përllogaritjeje, prindërit në Shqipëri shpenzojnë për produktet bazë të vitit të parë rreth 66% të pagës mesatare vjetore. Pas Shqipërisë renditen Turqia, me 45.1%, Mali i Zi, me 45%, Serbia, me 41.4%, Bosnjë-Hercegovina, me 36.1%, Portugalia, me 35.7%, dhe Hungaria, me 34.7%.
Në të gjitha këto vende, shpenzimet për produktet e foshnjës përbëjnë të paktën një të tretën e pagës mesatare vjetore.
Në anën tjetër, këto shpenzime përbëjnë më pak se 10% të pagës mesatare vjetore në Luksemburg, me 6%, Danimarkë, 6.7%, Mbretërinë e Bashkuar, 7.5%, Norvegji, 7.6%, Irlandë, 8%, Zvicër, 8%, Gjermani, 8.1%, Austri, 8.2%, Francë, 8.5%, Maltë, 8.9%, dhe Holandë, 9.4%.
Po çerdhet dhe kujdesi për fëmijët?
Studimi nuk përfshin kostot e çerdheve dhe shërbimeve të tjera të kujdesit për fëmijët, të cilat mund të përbëjnë një barrë të konsiderueshme shtesë për prindërit në Europë.
Për shembull, në vitin 2023, tarifat bruto të kujdesit për dy fëmijë arritën në 64,211 euro në Zvicër, ndërsa Holanda kishte nivelin më të lartë në Bashkimin Europian, me 39,229 euro, sipas OECD-së. Në Gjermani, shifra ishte vetëm 552 euro.
Këto të dhëna i referohen kujdesit të organizuar në qendra, pra shërbimeve të ofruara jashtë shtëpisë në institucione të licencuara. Këtu përfshihen çerdhet, qendrat ditore, institucionet parashkollore dhe grupet e organizuara nga prindërit, me kohë të plotë ose të pjesshme.
Kur merren në konsideratë kostot neto të kujdesit për dy fëmijë, shifra është 10,200 euro për një familje me vetëm një të ardhur në Zvicër dhe 27,551 euro për një çift ku punojnë të dy prindërit.
Megjithatë, mbështetja nga shteti mund t’i ulë ndjeshëm këto kosto në disa vende, duke i çuar shpenzimet neto nën 5,000 euro./ Euronews
and then