Eksperti i njohur i ekonomisë, Zef Preçi ka analizuar klimën e biznesit në Shqipëri, duke u nisur nga paqja fiskale për të cilën tha se ende nuk janë miratuar aktet nënligjore.
Gjatë intervistës në News24, në programin e pasdites me Ina Qirjo, Preçi tha se është me rëndësi që Ministria e Financave të bëjë publike përgatitjen e akteve, pasi sipas tij është me rëndësi që bizneset të njihen me to.
“Amnistia fiskale është fshirja, shuarja e detyrimeve tatimore ndaj administratës tatimore qendrore dhe vendore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë. Ka dy elementë nga njëra anë ka marrëveshje të bizneseve për detyrimet dhe nga ana tjetër ka shlyerjen e disa detyrimeve kryesisht gjobave. Aktet nënligjore në zbatim të këtij ligji nxirren nga Ministria përgjegjëse aktet nënligjore nuk janë plotësuar ende. Në thelb kjo është shkelje procedurale që gjithsesi mbart pasoja te jeta e biznesit dhe jeta ekonomike në tërësi.
Pra janë dy anë të ligjit, njëra ka të bëjë me marrëveshje, çka do të thotë bizneset e tatimet negociojnë për fitmin që nuk kanë deklaruar detyrohet të paguajnë jo të plotë, me disa lehtësira. Dhe ana tjetër ka të bëjë me shlyerjen e detyrimeve… Jemi në situatën ku afati 3-mujor i lënë për plotësimin e akteve nënligjore, mosplotësimi i tyre ka bërë që bizneset të jenë nën presionin e administratës tatimore për të vjelë detyrime dhe nga ana tjetër janë në pritshmëri për aktet ligjore që do t’u mundësojnë “çlirimin” nga detyrimet që falen sipas ligjit. Shqetësimi im dhe i shumë të tjerëve është se, nëse në amnistitë e mëparshme, pra që ka të bëjë me faljen fiskale, kjo periudhë ku hyn në fuqi i ligji i ri dhe pezullohet ligji i mëparshëm, ka qenë një muaj, në rastin konkret është më gjatë dhe administrata tatimore nuk është në gjendje t’u përgjigjet. Kur ndryshojnë rregullat fiskale ka nevojë edhe për njohje nga administrata. Ka një tejkalim të kompetencave, një ndërhyrje në jetën e biznesit dhe ka ankesa në radhët e biznesit që ky aplikim bëhet në mënyrë selektive. Shpresoj që Ministria e Financave të jenë duke punuar dhe të bëjnë publike përgatitjen e akteve, që bizneset të njihen me to dhe rritjen e kapaciteteve të administratës për zbatimin e saj.
Ndikimi i paqes fiskale te biznesi?
Zef Preçi: E kam konsideruar një “parajsë fiskale” në kuptimin që biznese që kanë akumuluar shuma të mëdha parash kanë shfrytëzuar situata dhe ata që kanë paguar rregullisht ndihen të zhgënjyer. Fakti që nuk janë bërë publike përfituesit më të mëdhenj, mungon transparenca. Bëhet fjalë për një lehtësim në periudhë afatshkurtër, bëhet fjalë për biznese të mëdha. Bëhet fjalë për rrezik më të ulët të auditimit por që unë se besoj shumë. Bëhet fjalë edhe për një shtrëngim rregullator afatgjatë… Por e theksoj se pjesa e biznese që paguan rregullisht taksat ndjehet më e keqpërdorur. Kjo reformë mendohet se ka të bëjë me ndryshimet strukturore. Është thënë teorikisht që mund të ketë stimul të vazhdueshëm për bizneset e vogla. Përfituese në periudhe afatgjatë janë kompanitë që nuk kanë qenë të rregullta.
Gjatë kësaj intervistë analizoi edhe sjelljen e tatimeve brenda kompanive të të njëjtit grup, për të cilën shpjegoi se këto grupe krijohen për të ulur kostot e transaksioneve dhe sipas tij me rëndësi është që janë brenda tagrit ligjor.
“Bizneset funksionojnë brenda të njëjtit grup. Ajo që ndodh te ne duhet shtruar pyetja përse krijohen këto grupe? Këto krijohen për të ulur kostot e transaksioneve dhe aktiviteteve të tyre. Përse të dalë t’i blejë në treg shërbimet. Sa për huamarrjen nga pikëpamja e qarkullimit; kur bëhet fjalë për marrëdhënie mes shoqërive është e kuptueshme që kjo është e ligjshme. Kryhet përmes bankës. Me rëndësi është që transaksioni të jetë me kontratë, të ketë afat shlyerje apo rikthimi dhe të jetë i gjurmueshëm në rastin kur kompania vendos të rrisë kapitalin. Pra nuk është asnjë arsye që inspektimi tatimor të krijojë penalitete të panevojshme për biznesin sepse janë brenda tagrit ligjor për të cilin është ngritur dhe funksionon biznesi”, tha ai.
and then